Atmosfera wychowawcza – ¬interakcje osobowe w rodzinie

Atmosfera wychowawcza w rodzinie, którą określa przede wszystkim charakter wzajemnych stosunków między rodzicami, stopień zainteresowania rodziców sprawami dziecka, a także ich stosunek do niego wywierają bodaj największy wpływ na rozwój jego osobowości, jego postaw wobec różnych przyswajanych w szkole treści, stosunek do pracy i do samego siebie oraz do całego otaczającego świata.[i]

Atmosferę wychowawczą można rozpatrywać bardzo szeroko, jednakże do powstania niepowodzeń w nauce przyczyniają się przede wszystkim rozmaite braki atmosfery rodzinnej. Mam na myśli braki, które podważają trwałość rodziny, stabilność uczuciową między rodzicami i dziećmi oraz obniżają poziom materialny i kultu­ralny życia rodziny. Sytuację napięcia, niepokoju niepoprawnych stosunków rodzinnych mogą doprowadzić do znacznych zaburzeń w prawidłowym rozwoju dziecka. Według M. Łobockiego[ii] wewnątrzrodzinna atmosfera uczuciowa, emocjonalna o negatywnym zabarwieniu budzi chroniczny brak zaufania i niepewność. Dzieci w swoich relacjach z rodzicami stają się lękliwe i nieszczere w swoich wypowiedziach. Muszę jednak zaznaczyć, że dane ujęte w tabeli nie obejmują wszystkich braków wychowawczych w rodzinach, lecz przypadki najbardziej jaskrawe i widoczne.

Tabela: 6. Atmosfera wychowawcza w badanych rodzinach.

Atmosfera wychowawcza w rodzinie Osiągane wyniki w nauce Razem
bdb i dobre dost i mierne L %
L % L %
Pijaństwo 1 2 11 22 12 24
Złe pożycie małżeńskie 2 4 5 10 7 14
Brak zainteresowania dzieckiem i jego nauka 6 12 6 12
Stosowanie kar – bicie 1 2 1 2
Atmosfera pozytywna 19 38 5 10 24 48
N 22 44 28 56 50 100

Wyniki przedstawione w tabeli ukazują, że braki w atmosferze wychowawczej występują częściej w rodzinach uczniów osiągających gorsze (dostateczne) wyniki w nauce. Z rodzin, w których występuje pijaństwo tylko jeden uczeń otrzymał ocenę dobrą (2%), zaś 11 uczniów (22%) znajduje się w grupie z ocenami dost i miernymi. W rodzinach, gdzie rodzice nie interesują się dzieckiem i jego nauką żadne z dzieci nie otrzymało oceny bardzo dobrej, a 12% czyli 6 uczniów mają oceny dostateczne i mierne. Także tam, gdzie stosowane są kary cielesne nie ma ocen dobrych.

Napięta atmosfera w rodzinie jest częstym powodem powstania luk w wiadomościach i narastania trudności dziecka w nauce, czego odzwierciedleniem jest powyższa tabela.

46% badanych uczniów z rodzin z problemami otrzymało oceny dostateczne i mierne. W tabeli tej ujęłam także wpływ atmosfery pozytywnej. Istnieje tu niezaprzeczalny wpływ pozytywnych warun­ków wychowawczych na osiągnięcia dzieci.

38% badanych dzieci otrzymało oceny bdb i dobre, a 10% oceny dst i mierne. Konflikt wewnątrz rodzinny (jak pisze A. Olu­biński)[iii] jest wręcz nieuniknionym elementem funkcjonującym niemal każdego środowiska rodzinnego i wynika z naturalnego procesu wychowania, czy też ogólnie przyjętego współżycia jednostek ludzkich o różnych osobowościach i postawach. Jednakże musi być on tak rozwiązywany, by nie miał negatywnego wpływu na rozwój osobowości dziecka i jego postępy w nauce.

Tabela: 7. Przyczyny konfliktów domowych.

Przyczyny konfliktów rodzinnych Osiągane wyniki w nauce Razem
bdb i dobre dost i mierne L %
L % L %
Sprawy wychowawcze 5 10 8 16 13 26
Alkoholizm 1 2 10 20 11 22
Sytuacja finansowa – brak pieniędzy 7 14 7 14 14 28
Brak konfliktów 9 18 3 6 12 24
Sprawy wychowawcze 22 44 28 56 50 100
N 5 10 8 16 13 26

Sytuacja przedstawiona w tej tabeli jest potwierdzeniem wyników badań stwierdzonych na podstawie tabeli 6. Jak wynika z danych tabeli 7 konflikty domowe mają duży wpływ na postępy dzieci w nauce, 48% badanych otrzymało oceny dostateczne. Wymie­nione w tabeli przyczyny konfliktów powodują dezorganizację życia rodzinnego, osłabiają współpracę między szkołą i domem, pogarszają sytuację materialną dziecka co odbija się niekorzystnie na jego szkolnej i domowej sytuacji. Skłóceni i niezadowoleni z życia rodzice nie mogą być wzorem dla rozwoju osobowości dziecka. Atmosfera wychowawcza w rodzinie w istocie zależy od stosunków wzajemnych wśród dorosłych członków rodziny, jak i ich stosunków z dzieckiem. Dlatego też tak ważna jest jednomyślność rodziców co do metody wychowawczej przyjętej w stosunku do dziecka, w stosunkach każdego z osobna do dziecka.

Chcę jeszcze przedstawić wpływ metod wychowawczych stosowanych przez rodziców na postępy szkolne dzieci. Wyniki badań zawiera tabela 8.

Tabela: 8. Metody wychowawcze stosowane przez rodziców.

Rodzaje metod wychowawczych stosowanych przez rodziców Osiągane wyniki w nauce Razem
bdb i dobre dost i mierne L %
L % L %
Bicie 6 12 6 12
Krzyk 1 2 14 28 15 30
Rozmowa 11 22 2 4 13 26
Odmowa przyjemności 2 4 6 12 8 16
Podawanie dobrych przykładów 4 8 1 2 5 10
Pochwała 3 6 3 6
N 21 42 29 58 50 100

Na podstawie przeprowadzonych badań zauważyłam, że w rodzinach, gdzie stosuje się pedagogiczne metody wychowawcze tj: rozmowa, podawanie dobrych przykładów i pochwały w wychowaniu, uczniowie osiągają w 36% oceny bdb i db, ocen dost i miernych zanotowano tylko 6%.

Natomiast tam, gdzie metodami wychowawczymi są: krzyk, bicie, odmowa przyjemności notuje się spadek wyników nauczania do ocen dostatecznych i miernych – 52%.

W stosowaniu takich metod wychowawczych pojawia się u dzieci bunt i często agresja. „Przyczyna agresji tkwi między innymi w funkcjonujących między rodzicami i dziećmi wzorach zachowań. Niezadowalające, pozbawione miłości i wyrozumiałości wzajemne stosunki powodują lęk i hamowanie uczuć. Dziecko broni się przed wyrażeniem uczuć, ponieważ obawia się odrzucenia.[iv]

Podsumowując stwierdzam, że atmosfera wychowawcza i interakcje w rodzinie stanowią zespół czynników wywierających bardzo silny wpływ na powodzenie dziecka w pracy szkolnej. Korzystna sytuacja w rodzinie sprzyja uczeniu, się, a niekorzystna wpływa ujemnie na przebieg nauki i jej wyniki.

[i] Tamże, s. 97.

[ii] M. Łobaczewski: W sprawie wychowania moralnego w szkole [w: Edukacja, nr 2/1995 r.

[iii] A. Olubiński, Konflikty rodzice – dzieci. Dramat czy szansa, Toruń, 1992 r.

[iv] Przygotowanie do życia w rodzinie, [w: Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze, nr 2/2000 r., s. 6]

Informacje o prace2012

piszemy dobre prace
Ten wpis został opublikowany w kategorii pisanie prac magisterskich, licencjackich i oznaczony tagami . Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s