Potencjalny wpływ KGR na profesjonalistów

Zobaczmy jak przedstawiają się odpowiedzi ankietowanych w poszczególnych kryteriach stażu pracy (Tabela 4).

Tabela 4. Potencjalny wpływ KGR na profesjonalistów wg kryterium stażu pracy (N=47)

Potencjalny wpływ KGR na profesjonalistów 1-5 lat stażu pracy 6 i więcej lat stażu pracy Razem
n % n % n %
Zmiana mentalności profesjonalistów 20 80% 8 36,36% 28 59,57%
Nowe narzędzie pracy (praca na zasobach rodziny) 2 8% 6 27,27% 8 17,02%
Wzmocnienie współpracy między profesjonalistami a rodzinami (większe zaangażowanie, mobilizacja) 3 12% 4 18,18% 7 14,89%
Nowe spojrzenie na rodzinę, jej problemy i rozwiązania 6 24% 0 0% 6 12,76%
Odciążenie pracowników 3 12% 1 4,54% 4 8,51%
Inne 3 12% 8 36,36% 11 23,40%
Brak odpowiedzi 0 0% 4 18,18% 4 8,51%

Źródło: badania własne.

Uwagi:

Procenty nie sumują się do 100 ze względu na to, iż badani mieli możliwość wyboru więcej niż jednej odpowiedzi.

Inne: widoczny efekt pracy (I – 3, 12%), konkretne oczekiwania rodziny wobec profesjonalisty (II – 1, 4,54%), poczucie, że dało się rodzinie szansę (II – 2, 9,09%), doświadczenie (II – 1, 4,54%), pomoc w realizacji zadań (II – 1, 4,54%), integracja na rzecz społeczności lokalnej (II – 2, 9,09%), wiara w możliwość samopomocy ze strony rodziny (II – 1, 4,54%).

Zdecydowana większość respondentów z pierwszego kryterium stażu pracy wskazało na zmianę mentalności profesjonalistów, natomiast w drugim kryterium stażu pracy również wskazano na ten czynnik oraz na inne. Najmniej osób w pierwszym kryterium wskazało na nowe narzędzie pracy, czyli pracę na zasobach rodziny, natomiast w drugim kryterium stażu pracy najmniej osób wskazało wzmocnienie współpracy między profesjonalistami a rodzinami (większe zaangażowanie obu stron, mobilizacja). Młodsze stażem osoby dostrzegają przede wszystkim potrzebę zmiany myślenia wśród własnej specjalizacji, natomiast osoby z większym stażem pracy wachlarz wpływu KGR na profesjonalistów znacznie poszerzają o dodatkowe czynniki takie jak poczucie, że dało się rodzinie szansę, możliwość zdobycia doświadczenia, pomoc w realizacji zadań oraz integrację na rzecz społeczności lokalnej. Zmiana mentalności pracowników, z myślenia, że ponoszą odpowiedzialność za losy rodziny, że mogą decydować o jej losie, brak zaufania do jej członków na myślenie w przeciwnym kierunku, niweluje znacznie syndrom wypalenia zawodowego, a zatem większej efektywności ich pracy.

Wykres 6 (poniżej) przedstawia odpowiedź respondentów na pytanie: w jaki sposób metoda Konferencja Grupy Rodzinnej może wpłynąć na system pomocy dziecku i rodzinie?

Wykres 6. Potencjalny wpływ metody KGR na system pomocy dziecku i rodzinie wg respondentów (N=47)

prace

Źródło: badania własne.

Uwagi:

Procenty nie sumują się do 100 ze względu na to, iż badani mieli możliwość wyboru więcej niż jednej odpowiedzi.

Inne: odciążenie systemu (3, %), podjęcie odpowiedzialności przez rodzinę (2, %), zwiększenie wrażliwości społecznej poprzez kontrolę rodzinną i społeczną (2, %), zapobieganie ingerencji instytucji (1, %), pomoc społeczeństwu w zmianie sposobu myślenia (1, %).

Zdecydowana większość respondentów wskazała na zwiększenie efektywności systemu pomocowego, do którego zaliczyłam takie odpowiedzi jak zwiększenie liczby rodzin zastępczych, zmniejszenie ilości dzieci przebywających w placówkach opiekuńczo-wychowawczych, wsparcie rodzin i ich aktywizacja, diagnozę oraz plan pomocy. W dalszej kolejności respondenci wskazali na nowe narzędzie pracy rozumiane jako praca na zasobach rodziny oraz inne, do których zaliczyłam odciążenie systemu, podejmowanie odpowiedzialności przez rodzinę, zwiększenie wrażliwości społecznej, zapobieganie ingerencji instytucji oraz pomoc społeczeństwu w zmianie sposobu myślenia. Aż 38 % badanych nie udzieliło odpowiedzi na to pytanie.

Opublikowano prace licencjackie | Otagowano | Dodaj komentarz

Potencjalny wpływ Konferencji Grupy Rodzinnej na rodzinę

pracePoniższa tabela (Tabela 3) przedstawia odpowiedź na powyższe pytanie wg kryterium stażu pracy.

Tabela 3. Potencjalny wpływ Konferencji Grupy Rodzinnej na rodzinę wg kryterium stażu pracy (N=47)

Potencjalny wpływ KGR na rodzinę 1-5 lat stażu pracy 6 i więcej lat stażu pracy Razem
n % n % n %
Scalenie rodziny 19 76% 16 72,73% 35 74,47%
Aktywizacja zasobów rodziny, mobilizacja 3 12% 13 59,09% 16 34,04%
Poznanie mocnych stron rodziny 8 32% 7 31.82% 15 31,91%
Rodzina podejmuje odpowiedzialność 5 20% 9 40,91% 14 29,78%
Wzmocnienie potrzeb członków rodziny 7 28% 1 4,54% 8 17,02%
Podjęcie decyzji (sprawczość) 4 16% 3 13.63% 7 14,89%
Pomoc innych 4 16% 2 9,09% 6 12,76%
Inne 6 24% 5 22,72% 11 23,40%
Brak odpowiedzi 0 0 1 4,54% 1 2,12%

Źródło: badania własne.

Uwagi:

Procenty nie sumują się do 100 ze względu na to, iż badani mieli możliwość wyboru więcej niż jednej odpowiedzi.

Inne: dostrzeżenie, nazwanie i ujawnienie problemu (odpowiednio wg kryterium stażu pracy: I – 2, 8%; II – 2, 9,09%), uzyskanie pożądanych społecznie efektów (I – 2, 8%; II – 2, 9,09%), uniknięcie ingerencji instytucji pomocowych oraz poprawa kontaktu z nimi (I – 2, 8%; II – 1, 4,54%).

Zarówno osoby pracujące dłużej, jak i krócej uważają, iż dominującym obszarem potencjalnego wpływu Konferencji Grupy Rodzinnej na rodzinę będzie scalenie rodziny, do którego zaliczyłam nawiązanie i poprawę relacji, więzi a także poprawę jej funkcjonowania. Jeśli przełożyć potencjalny wpływ KGR na rzeczywistość rodzin objętych pomocą instytucjonalną należy przypuszczać, iż sytuacja tych rodzin znacznie się poprawi nie tylko na poziomie funkcjonowania finansowego, ale również na poziomie potrzeb wyższych, takich jak poczucie bezpieczeństwa, przynależności czy tożsamości osoby.

Następnie zadałam pytanie w jaki sposób Konferencja Grupy Rodzinnej może wpłynąć na profesjonalistów? Odpowiedź na to pytanie prezentuje wykres poniżej (Wykres 5).

Wykres 5. Potencjalny wpływ metody KGR na profesjonalistów (N=47)

 

Źródło: badania własne.

Uwagi:

Procenty nie sumują się do 100 ze względu na to, iż badani mieli możliwość wyboru więcej niż jednej odpowiedzi.

Inne: widoczny efekt pracy (3, 6,38%), konkretne oczekiwania rodziny wobec profesjonalisty (1, 2,12%), poczucie, żądało się rodzinie szansę (2, 4,25%), doświadczenie (1, 2,12%), pomoc w realizacji zadań (1, 2,12%), integracja na rzecz społeczności lokalnej (2, 4,25%), wiara w możliwość samopomocy ze strony rodziny (1, 2,12%).

Respondenci zdecydowanie uznali zmianę mentalności profesjonalistów z postawy wszystkowiedzących władców  w kierunku decyzyjności rodzin, przełożenia odpowiedzialności za rodzinę na nią samą, zaufania rodzinie oraz weryfikacji pojęcia „praca z rodziną” za najważniejszy wpływ KGR na nich. Za najmniej istotną kwestię respondenci uznali odciążenie pracowników.

Opublikowano prace licencjackie | Otagowano | Dodaj komentarz

Konferencja Grupy Rodzinnej

pracePoniższy wykres (Wykres 3) przedstawia graficznie odpowiedź na to pytanie wg kryterium stażu pracy.

Wykres 3. Konferencja Grupy Rodzinnej jest wg respondentów wartościową propozycją pracy z rodziną wg kryterium stażu pracy (N=47)

 

Źródło: badania własne.

Jak widać na powyższym wykresie wszystkie osoby uważają, że metoda Konferencja Grupy Rodzinnej jest zdecydowanie wartościową propozycją dla rodzin doświadczających sytuacji problemowej, jedynie młodzi pracownicy ze stażem do 5 lat pracy nie mają w pełni wypracowanego zdania, jednak stanowią bardzo małą grupę (4%). Postrzegając Konferencję Grupy Rodzinnej za wartościową metodę pracy przez profesjonalistów w tej dziedzinie wnioskować można, iż znajdzie ona swoje miejsce i zastosowanie w małopolskim systemie pomocy dziecku i rodzinie.

Opublikowano pisanie prac magisterskich, licencjackich | Otagowano | Dodaj komentarz

Małopolski model Konferencji Grupy Rodzinnej

Województwo małopolskie wypracowało własny model Konferencji Grupy Rodzinnej. Jest on oparty na systemie pomocy społecznej i stąd rekrutowani są koordynatorzy. Istotną rolę przyjmuje tu pracownik socjalny, który zgłasza rodzinę do KGR, a następnie monitoruje realizację planu. Zaznaczyć należy, iż koordynator (zazwyczaj pracownik socjalny) jest osobą nie związaną z rodziną. Stosuje się regułę, iż koordynator pracuje na terenie innej jednostki organizacyjnej lub innego rejonu (np. innego Ośrodka Pomocy Społecznej). Model wypracowany w Małopolsce charakteryzuje się elastycznością oraz indywidualnym podejściem i pomysłowością koordynatorów. Model przedstawia się następująco:

prace

Źródło: opracowanie własne.

Model krakowski KGR jest zasadniczo zbliżony do tego, który przedstawił Przeperski. Główna różnica polega na braku Centrum KGR w tym modelu oraz rozbudowie etapów konferencji[1].

Obecnie krakowski Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej wdraża Konferencję Grupy Rodzinnej jako metodę pracy socjalnej. Idea wydaje się być słuszna, gdyż ta grupa zawodowa ma bardzo dobrze zdiagnozowaną sytuacje rodzinną, materialną, zawodową, zdrowotną i mieszkaniową wielu rodzin wymagających wsparcia oraz posiada szeroki zakres wiedzy i umiejętności służących skutecznej pomocy. Koordynator KGR krakowskiego MOPS – Pani Irena Łanka-Fryt – mówi, że pracownicy socjalni „wręcz predestynują do roli osób zgłaszających”[2]. Rola pracownika socjalnego w KGR[3] przedstawia się następująco:

  1. na etapie przygotowania do konferencji:
    • kontakt z koordynatorem KGR i omówienie przypadku,
    • zapoznanie rodziny z metodą KGR,
    • formalne zgłoszenie rodziny (na formularzu – załącznik nr 2),
    • współpraca z koordynatorem przy przygotowaniach do KGR;
  2. na etapie przeprowadzania konferencji:
  • krótkie, treściwe przedstawienie informacji o problemie rodziny (w tym także omówienie zasobów i braków tej sytuacji, wyjaśnienie odpowiedzialności prawnej rodziny, np. za osobę w rodzinie, i jej ograniczeń, podanie informacji o możliwości uzyskania pomocy bez wpływania na opinie rodziny),
  • opuszczenie miejsca konferencji i zostawienie rodziny samej, ale pozostawanie w kontakcie w razie takiej potrzeby rodziny,
  • zaakceptowanie bezpiecznego planu przygotowanego przez rodzinę bądź wyjaśnienie niezgodności i braku bezpieczeństwa,
  1. na etapie po zakończeniu konferencji:
  • jeśli rodzina przygotuje bezpieczny plan i nie prosi o pomoc od systemu pomocy społecznej należy zakończyć kontakt z rodziną,
  • jeśli rodzina przygotuje bezpieczny plan i prosi o pomoc os systemu pomocy społecznej należy takie pomocy udzielić.

Mszana Dolna jako pierwsza gmina w Polsce wpisała metodę Konferencji Grupy Rodzinnej do Gminnej Strategii rozwiązywania problemów społecznych na lata 2006-2015 oraz do Gminnego systemu profilaktyki i opieki nad dzieckiem i rodziną. Ewaluacja strategii i uchwały wskazuje, iż Konferencja Grupy Rodzinnej nie została przeprowadzona z uwagi na to, iż Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej nie pozyskał na ten cel środków finansowych[4]. Znaczącym jednak jest sam fakt wpisania KGR do strategii gminnej.

[1] Etapy modelu KGR zaproponowała Katarzyna Mimiec, Pomoc rodzinie dotkniętej przemocą z wykorzystaniem metody Konferencja Grupy rodzinnej, w es.O.es nr 2/2007 r., s. 19.

[2] I. Łanka-Fryt, Praca z rodziną  metodą konferencji Grupy Rodzinnej, w: es.O.es, Nr 4/2007, Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej w Krakowie, s.23.

[3] M. Zykubek, Konferencja Grupy Rodzinnej jako jedna z form pomocy rodzinie w kryzysie, Materiały szkoleniowe przygotowane na zlecenie Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej w Krakowie. Szkolenie nt. Konferencja Grupy Rodzinnej odbywało się w Krakowie w dniach 27-28.09.2007 r.

[4] Raport z realizacji uchwał Rady MiastaGminnej strategii rozwiązywania problemów społecznychiGminnego systemu profilaktyki i opieki nad dzieckiem i rodzinąza 2007 rok.

Opublikowano pisanie prac magisterskich, licencjackich | Dodaj komentarz

Warunki materialno-bytowe

„Sytuacja materialna rodziny zależy przede wszystkim od tego, jaka część dochodu miesięcznego rodziny przypada na poszczególnego jej członka.”[i] Regularne i dostatecznie wysokie dochody materialne rodziców mogą sprzyjać klimatowi psychicznemu i kulturalnemu w rodzinie oraz pobudzać dziecko do wysiłku umysłowego.

Przyczyną trudności materialnych jest: alkoholizm, brak umiejętności gospodarowania, szczupłe dochody i dostatnie życie, nabywanie zbędnych artykułów, prowadzenie szerokiego życia towarzyskiego, płacenie alimentów, brak możliwości zarobku.

Całokształt atmosfery panującej w takich środowiskach rodzinnych pogłębia lęk i niepewność jutra. Wpływa to niekorzystnie na samopoczucie otoczenia oraz powoduj niepowodzenia szkolne.

Tabela: 3 Warunki materialno-bytowe badanych uczniów.

Warunki materialno-bytowe Osiągane wyniki w nauce Razem
bdb i dobre dost i mierne L %
L % L %
Złe 2 4 17 34 19 88
Wwystarczające 9 18 12 24 21 42
Dobre 10 20 10 20
N 21 42 29 58 50 100

W moich badaniach 38% badanych uczniów posiada złą sytuację materialną. Tylko 4% (2 ucz.) uzyskało dobre wyniki w nauce, natomiast 34% to wyniki słabe. Jak więc widzimy, im gorsze warunki materialne rodziny, tym większa liczba dzieci osiąga słabe postępy w nauce. Analizując wpływ lepszych warunków ujętych jako wystarczające, dochodzę do wniosku, że im lepsze warunki materialne, tym liczba dzieci z ocenami dobrymi rośnie. W grupie tej znajduje się 42% badanych uczniów, a tego 18% osiągnęło oceny dobre.

Rodzin oceniających swoje warunki jako dobre jest 20%, z grupy tej żadne z dzieci nie uzyskało ocen słabych, tylko db i bdb.

Odpowiednio wysoki miesięczny dochód rodziny przyczynia się do lepszych wyników w nauce dzieci z tych rodzin. Ponadto przyczynia się do zaopatrzenia dzieci w odpowiednie wyposażenie, podręczniki i inne materiały potrzebne w szkole. Zaspokojenie potrzeb dziecka prowadzi do wydajności jego pracy.

Niskie dochody rodziny, pobieranie ciągłej zapomogi z Opieki Społecznej przyczynia się w większości przypadków do gorszych wyników w nauce. Wśród tych dzieci mają miejsce ciągłe braki przyborów potrzebnych w szkole, cechuje je także gorsze, bardziej zniszczone ubranie, a to w poważnym stopniu wpływa na wyniki nauczania i postawę dziecka. Uczniowie ci są z reguły osamotnieni, wycofują się z życia klasy, są kłótliwi i zaczepni, bo w ten sposób chcą odwrócić uwagę od swojego wyglądu.

Podsumowując, należy podkreślić, że warunki materialne bada­nych rodzin mają wpływ na tworzenie się całokształtu atmosfery środo­wiska rodzinnego. Zapewniają one dziecku odpowiednie warunki wyżywienia, ubioru i snu. Jednak wszystko zależy od uświadomienia rodziców. Rodzice powinni zdawać sobie sprawę z potrzeb dziecka i funkcji jaką rodzina powinna spełniać wobec swych członków.

[i] M. Tyszkowa, Czynniki determinujące pracę szkolną dziecka, Warszawa 1964, s. 65.

Opublikowano pisanie prac magisterskich, licencjackich | Otagowano | Dodaj komentarz

Atmosfera wychowawcza – ¬interakcje osobowe w rodzinie

Atmosfera wychowawcza w rodzinie, którą określa przede wszystkim charakter wzajemnych stosunków między rodzicami, stopień zainteresowania rodziców sprawami dziecka, a także ich stosunek do niego wywierają bodaj największy wpływ na rozwój jego osobowości, jego postaw wobec różnych przyswajanych w szkole treści, stosunek do pracy i do samego siebie oraz do całego otaczającego świata.[i]

Atmosferę wychowawczą można rozpatrywać bardzo szeroko, jednakże do powstania niepowodzeń w nauce przyczyniają się przede wszystkim rozmaite braki atmosfery rodzinnej. Mam na myśli braki, które podważają trwałość rodziny, stabilność uczuciową między rodzicami i dziećmi oraz obniżają poziom materialny i kultu­ralny życia rodziny. Sytuację napięcia, niepokoju niepoprawnych stosunków rodzinnych mogą doprowadzić do znacznych zaburzeń w prawidłowym rozwoju dziecka. Według M. Łobockiego[ii] wewnątrzrodzinna atmosfera uczuciowa, emocjonalna o negatywnym zabarwieniu budzi chroniczny brak zaufania i niepewność. Dzieci w swoich relacjach z rodzicami stają się lękliwe i nieszczere w swoich wypowiedziach. Muszę jednak zaznaczyć, że dane ujęte w tabeli nie obejmują wszystkich braków wychowawczych w rodzinach, lecz przypadki najbardziej jaskrawe i widoczne.

Tabela: 6. Atmosfera wychowawcza w badanych rodzinach.

Atmosfera wychowawcza w rodzinie Osiągane wyniki w nauce Razem
bdb i dobre dost i mierne L %
L % L %
Pijaństwo 1 2 11 22 12 24
Złe pożycie małżeńskie 2 4 5 10 7 14
Brak zainteresowania dzieckiem i jego nauka 6 12 6 12
Stosowanie kar – bicie 1 2 1 2
Atmosfera pozytywna 19 38 5 10 24 48
N 22 44 28 56 50 100

Wyniki przedstawione w tabeli ukazują, że braki w atmosferze wychowawczej występują częściej w rodzinach uczniów osiągających gorsze (dostateczne) wyniki w nauce. Z rodzin, w których występuje pijaństwo tylko jeden uczeń otrzymał ocenę dobrą (2%), zaś 11 uczniów (22%) znajduje się w grupie z ocenami dost i miernymi. W rodzinach, gdzie rodzice nie interesują się dzieckiem i jego nauką żadne z dzieci nie otrzymało oceny bardzo dobrej, a 12% czyli 6 uczniów mają oceny dostateczne i mierne. Także tam, gdzie stosowane są kary cielesne nie ma ocen dobrych.

Napięta atmosfera w rodzinie jest częstym powodem powstania luk w wiadomościach i narastania trudności dziecka w nauce, czego odzwierciedleniem jest powyższa tabela.

46% badanych uczniów z rodzin z problemami otrzymało oceny dostateczne i mierne. W tabeli tej ujęłam także wpływ atmosfery pozytywnej. Istnieje tu niezaprzeczalny wpływ pozytywnych warun­ków wychowawczych na osiągnięcia dzieci.

38% badanych dzieci otrzymało oceny bdb i dobre, a 10% oceny dst i mierne. Konflikt wewnątrz rodzinny (jak pisze A. Olu­biński)[iii] jest wręcz nieuniknionym elementem funkcjonującym niemal każdego środowiska rodzinnego i wynika z naturalnego procesu wychowania, czy też ogólnie przyjętego współżycia jednostek ludzkich o różnych osobowościach i postawach. Jednakże musi być on tak rozwiązywany, by nie miał negatywnego wpływu na rozwój osobowości dziecka i jego postępy w nauce.

Tabela: 7. Przyczyny konfliktów domowych.

Przyczyny konfliktów rodzinnych Osiągane wyniki w nauce Razem
bdb i dobre dost i mierne L %
L % L %
Sprawy wychowawcze 5 10 8 16 13 26
Alkoholizm 1 2 10 20 11 22
Sytuacja finansowa – brak pieniędzy 7 14 7 14 14 28
Brak konfliktów 9 18 3 6 12 24
Sprawy wychowawcze 22 44 28 56 50 100
N 5 10 8 16 13 26

Sytuacja przedstawiona w tej tabeli jest potwierdzeniem wyników badań stwierdzonych na podstawie tabeli 6. Jak wynika z danych tabeli 7 konflikty domowe mają duży wpływ na postępy dzieci w nauce, 48% badanych otrzymało oceny dostateczne. Wymie­nione w tabeli przyczyny konfliktów powodują dezorganizację życia rodzinnego, osłabiają współpracę między szkołą i domem, pogarszają sytuację materialną dziecka co odbija się niekorzystnie na jego szkolnej i domowej sytuacji. Skłóceni i niezadowoleni z życia rodzice nie mogą być wzorem dla rozwoju osobowości dziecka. Atmosfera wychowawcza w rodzinie w istocie zależy od stosunków wzajemnych wśród dorosłych członków rodziny, jak i ich stosunków z dzieckiem. Dlatego też tak ważna jest jednomyślność rodziców co do metody wychowawczej przyjętej w stosunku do dziecka, w stosunkach każdego z osobna do dziecka.

Chcę jeszcze przedstawić wpływ metod wychowawczych stosowanych przez rodziców na postępy szkolne dzieci. Wyniki badań zawiera tabela 8.

Tabela: 8. Metody wychowawcze stosowane przez rodziców.

Rodzaje metod wychowawczych stosowanych przez rodziców Osiągane wyniki w nauce Razem
bdb i dobre dost i mierne L %
L % L %
Bicie 6 12 6 12
Krzyk 1 2 14 28 15 30
Rozmowa 11 22 2 4 13 26
Odmowa przyjemności 2 4 6 12 8 16
Podawanie dobrych przykładów 4 8 1 2 5 10
Pochwała 3 6 3 6
N 21 42 29 58 50 100

Na podstawie przeprowadzonych badań zauważyłam, że w rodzinach, gdzie stosuje się pedagogiczne metody wychowawcze tj: rozmowa, podawanie dobrych przykładów i pochwały w wychowaniu, uczniowie osiągają w 36% oceny bdb i db, ocen dost i miernych zanotowano tylko 6%.

Natomiast tam, gdzie metodami wychowawczymi są: krzyk, bicie, odmowa przyjemności notuje się spadek wyników nauczania do ocen dostatecznych i miernych – 52%.

W stosowaniu takich metod wychowawczych pojawia się u dzieci bunt i często agresja. „Przyczyna agresji tkwi między innymi w funkcjonujących między rodzicami i dziećmi wzorach zachowań. Niezadowalające, pozbawione miłości i wyrozumiałości wzajemne stosunki powodują lęk i hamowanie uczuć. Dziecko broni się przed wyrażeniem uczuć, ponieważ obawia się odrzucenia.[iv]

Podsumowując stwierdzam, że atmosfera wychowawcza i interakcje w rodzinie stanowią zespół czynników wywierających bardzo silny wpływ na powodzenie dziecka w pracy szkolnej. Korzystna sytuacja w rodzinie sprzyja uczeniu, się, a niekorzystna wpływa ujemnie na przebieg nauki i jej wyniki.

[i] Tamże, s. 97.

[ii] M. Łobaczewski: W sprawie wychowania moralnego w szkole [w: Edukacja, nr 2/1995 r.

[iii] A. Olubiński, Konflikty rodzice – dzieci. Dramat czy szansa, Toruń, 1992 r.

[iv] Przygotowanie do życia w rodzinie, [w: Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze, nr 2/2000 r., s. 6]

Opublikowano pisanie prac magisterskich, licencjackich | Otagowano | Dodaj komentarz

Organizacja nauki domowej

Przy organizacji pracy domowej ucznia ważna jest przede wszystkim pora odrabiania lekcji oraz pomoc w nauce, gdy zaistnieją trudności, z którymi uczeń nie może sobie sam poradzić. „Pomoc systematyczna lub doraźna jest potrzebna dość licznej grupie uczniów. Pomoc ta może się przejawiać w różnej postaci. Rozsądna pomoc we właściwym czasie może faktycznie zapobiec niepowodzeniom szkolnym, złej postawie dziecka i niekorzystnemu klimatowi wychowawczemu w środowisku rodzinnym.[i]

Przedstawiona tabela 12 dotyczy organizacji pracy ucznia w domu czyli czasu odrabiania lekcji.

Tabela: 12 Organizacja pracy ucznia w domu – czas odrabiania lekcji.

Organizacja pracy ucznia w domu – czas odrabiania lekcji Osiągane wyniki w nauce Razem
bdb i dobre dost i mierne L %
L % L %
Po przyjściu ze szkoły 5 10 2 4 7 14
Po obiedzie 15 30 3 6 18 36
Wieczorem 1 2 17 34 18 36
Przed lekcjami 7 14 7 14
N 21 42 29 58 50 100

Badania moje ujawniły, że duża część dzieci ma słabe warunki do odrabiania lekcji w domu. Dzieci muszą się dostosować do sytuacji w zaistniałej chwili. Dzieci rodziców pracujących często czekają do momentu ich powrotu z pracy i dopiero późnym wieczorem odrabiają prace domowe – 36%. Te dzieci osiągają głównie oceny dostateczne – 34%, 2% to oceny dobre. 14% uczniów odrabia rano lekcje, odrabianie lekcji w pośpiechu przyczynia się do tego, że ten odsetek nie ma ocen bardzo dobrych i dobrych, tylko same dostateczne i mierne. Badania wykazały, że dzieci, które odrabiają lekcje systematycznie i o stałej porze uzyskują lepsze rezultaty w nauce – 40% ocen bardzo dobrych i dobrych. Okazuje się, że tam, gdzie dzieci mają swój własny kąt do pracy i stały czas na odrabianie lekcji, a także zagwarantowaną pomoc w razie potrzeby, panuje atmosfera sprzyjająca samodzielnej pracy ucznia.

Uczenie się należy traktować jako naturalną działalność ucznia odbywającą się w specjalnie stworzonych warunkach mających ułatwić tę działalność i doprowadzić do społecznie ustalonych zmian w jego psychice.[ii]

Rodzina natomiast powinna stworzyć odpowiednie warunki do nauki dziecku oraz zagwarantować rozsądną i właściwą pomoc.

W tabeli 13 przedstawiam pomoc, jaką otrzymują uczniowie w odrabianiu prac domowych i ich wpływ na osiągane wyniki w nauce.

Tabela: 13. Pomoc dzieciom w nauce – w odrabianiu lekcji.

Pomoc dziecku w nauce Osiągane wyniki w nauce Razem
bdb i dobre dost i mierne L %
L % L %
Samodzielnie 1 2 14 28 15 30
Z pomocą matki 16 32 4 8 20 40
Z pomocą ojca 2 4 2 4 4 8
Z pomocą dziadków 1 2 3 6 4 8
Z pomocą rodzeństwa 1 2 6 12 7 14
N 21 42 29 58 50 100

Analizując wyniki przedstawione w tabeli widzimy, że dzieci, które muszą odrabiać lekcje samodzielnie, przy pomocy rodzeństwa i dziadków osiągają łącznie w 6% oceny bdb i db, natomiast oceny dst i mierne w tych przypadkach to 46%, w tym największa ich ilość przypada na pracę samodzielną uczniów – 28%. Jak widać oceny dst i mierne pojawiają się głównie tam, gdzie pomoc jest niewłaściwa lub jej w ogóle nie ma.

W przypadku, gdzie rodzice zamiast pomagać odrabiali za dziecko prace domowe, ocena także była dostateczna ponieważ dziec­ko nie rozumiało swojej pracy domowej. Jeżeli dziecko nie otrzymuje pomocy lub jest to pomoc niewłaściwa zaczyna tracić wiarę we własne siły i nabiera przeświadczenia o swojej mniejszej wartości. Wówczas dochodzi do powstawania, a następnie do narastania trudności, pojawiają się luki w materiale nauczania i gorsze oceny. Stanowi to poważny problem, którym powinni zainteresować się zarówno rodzice jak i nauczyciele.

Ogólnie stwierdzam, że warunki, jakie uczeń napotyka w środowisku rodzinnym, są jedną z istotnych przyczyn zróżnicowania postępów szkolnych dzieci. Niekorzystne warunki wpływają ujemnie na powodzenie dziecka w pracy szkolnej.

—-

[i] E. Trempała, Integracja podstawowych środowisk wychowawczych a rezultaty pracy pedagogicznej szkoły, Warszawa 1969 r., s. 71.

[ii] Sztuka nauczania. Czynności nauczyciela, PWN, Warszawa 1999 r., s. 267.

Opublikowano prace licencjackie | Otagowano | Dodaj komentarz

Potencjalny wpływ metody Konferencja Grupy Rodzinnej (KGR) na rodzinę, profesjonalistów

Potencjalny wpływ KGR zostanie oparty o wyniki badań dotyczących takich zagadnień jak wartości tej metody dla rodzin, kontaktu wcześniejszego respondentów z tą metodą, jej potencjalnego wpływu na rodzinę, profesjonalistów oraz system pomocy rodzinie. Przedstawię również argumenty przemawiające za wprowadzeniem tej metody do polskiego systemu pomocy rodzinie.

Poniższy wykres (Wykres 2) zawiera odpowiedzi na pytanie czy spotkał/a się Pan/Pani z metodą Konferencja Grupy Rodzinnej przed szkoleniem?

Wykres 2. Kontakt respondentów z metodą Konferencja Grupy Rodzinnej przed szkoleniem (N=47)

magisterskie

Źródło: badania własne.

W badanej populacji osób uczestniczących w szkoleniu na koordynatorów Konferencji Grupy Rodzinnej większość osób nie spotkała się z tą metodą przed szkoleniem. Spośród 47 respondentów 28 (60 %) nie spotkało się wcześniej z metodą, a 19 (40 %) osób tak.

Tabela 1. Kontakt respondentów z metodą KGR przed szkoleniem wg kryterium stażu pracy (N=47)

Kategorie odpowiedzi

1-5 lat stażu pracy

6 i więcej lat stażu pracy

Razem

n

%

n

%

n

%

Tak

11

44%

8

36,36%

19

40%

Nie

14

56%

14

63,64%

28

60%

Razem

25

100%

22

100%

47

100%

Źródło: badania własne.

Dominującą grupę stanowią w każdym przedziale osoby, które nie spotkały się z metodą Konferencji Grupy Rodzinnej przed szkoleniem. W pierwszej i drugiej kategorii stażu pracy rozkład odpowiedzi jest zbliżony do siebie. Napawa pewną nadzieją fakt, że metoda KGR jest wprowadzana w małopolski system pomocy społecznej od 2006 roku i już 40% ankietowanych miało kontakt z metodą przed szkoleniem. Nasuwa się przypuszczenie, iż metoda stanowi nowy, ciekawy pomysł na pracę z rodziną.

Tabela (Tabela 2) poniżej przedstawia odpowiedzi respondentów na pytanie brzmiące: czy metoda Konferencja Grupy Rodzinnej jest wartościową propozycją pracy z rodziną w sytuacji problemowej?

Tabela 2. KGR jako wartościowa propozycja pracy z rodziną wg respondentów (N=47)

Lp.

KGR jako wartościowa propozycja   pracy z rodziną

n

%

1.

Tak

46

97,87%

2.

Nie mam   zdania

1

2,13%

3.

Razem

47

100%

Źródło: badania własne.

Zdecydowana większość respondentów jednogłośnie uznała metodę KGR za wartościową propozycję pracy z rodziną. Aż 98 % badanych tak uważa, żadna z badanych osób nie jest przeciwna i tylko 2 % badanych osób nie ma zdania na ten temat.

Opublikowano pisanie prac magisterskich, licencjackich | Otagowano , | Dodaj komentarz

Zakończenie i wnioski z przeprowadzonych badań

Celem mojej pracy była próba opisu najbardziej typowych przyczyn zróżnicowanych osiągnięć szkolnych mających związek ze środowiskiem rodzinnym ucznia. Na podstawie literatury i badań własnych potwierdzam treści zawarte w moich hipotezach badawczych i stwierdzam, że:

Prawidłowo funkcjonująca rodzina jest środowiskiem, które najpełniej zaspokaja potrzeby dziecka, zapewnia mu najkorzystniejsze warunki rozwoju i najlepszą opiekę. Rodzina ma ogromny wpływ na postawy, potrzeby dziecka i sposób ich zaspokajania. „W domu rodzinnym dziecko uczy się właściwych sposobów reagowania i zachowania, nabywa ogłady i obycia… jeśli te cechy u dziecka nie występują to jest to wyraz zaniedbań wychowawczych lub niskiego poziomu kulturalnego domu, w którym się ono wychowuje.”[i]

Dzięki stawianym dziecku wymaganiom, rodzina wpływa również na rozwój zdolności i umiejętności oraz poziom osiągnięć dziecka.

Dziecko w „świecie rodziny” najwcześniej poznaje i przyswaja wartości, które później często stają się drogowskazami u jego życiu.

Im wcześniej je pozna i oceni, a być może i zinternalizuje, tym łatwiej będzie się dziecku poruszać po ścieżkach własnego życia. „Rodzina zatem staje się dla dziecka szczególnie ważna w wyposażeniu go w czytelną mapę wartości, wg której poruszać się może w swoim życiu.”[ii]

Stosunki między rodzicami a dziećmi odbijają się na wynikach szkolnych i to nawet w przypadku wysokich uzdolnień inte­lektual­nych. Uczniowie, których rodzice chwalą za postępy w nauce, zachęcają do wytrwałości w celu zdobywania lepszych wyników w celu zdobywania lepszych wyników są czuli i darzą swoje dzieci zaufaniem, osiągają zdecydowanie lepsze wyniki w nauce. Przyjmując dziecko takim, jakim jest, wychodzą naprzeciw jego potrzebom, znają je i rozumieją. Dbają o prawidłowy rozwój intelektualny dziecka, stymulując go przez odpowiednie wzbogacanie środowiska życia dziecka.

Drugoroczność i inne niepowodzenia szkolne dotyczą najczęściej dzieci z rodzin, w których rodzice maja niski poziom wykształcenia, nadużywają alkoholu, z rodzin rozbitych emocjonalnie, a jednocześnie żyjących biednie i w trudnych warunkach mieszkaniowych.”[iii]

Nadmierna koncentracja na dziecku, brak swobody i stymulowania jego aktyw­ności nie sprzyja, a nawet w dużym stopniu ogranicza rozwój intelektualny dziecka. Jeśli dziecko zostanie otoczone rozumną opieką wychowawczą, będzie doświadczać życzliwości i miłości ze strony rodziców, to lepiej i pełniej wy­korzysta posiadane możliwości działania w środowisku rodzinnym i w szkole.

Współpraca szkoły z rodzicami będzie satysfakcjonująca, gdy kontakty z nimi nie będą tylko oparte na wymianie informacji i okazjonalnych uroczystościach, ale na codziennym współdziałaniu.

W czasie swojej pracy oraz prowadzonych badań zauważyłam, że współpraca rodziców ze szkołą, pod względem częstotliwości kontaktów jest znacznie lepsza w grupie uczniów uzyskujących najwyższe wyniki w nauce. Rodzice tych dzieci współpracują ze szkołą w różnorodny sposób: odbywają indywidualne rozmowy z wychowawcą klasy, biorą udział w imprezach, wspierają działania dydaktyczne szkoły. Zadawalający jest fakt, że większość rodziców uważa, iż kontakty ze szkołą opierają się na wzajemnej życzliwości i zaufaniu. Bardzo dobrzy uczniowie w większości mają korzystną sytuację pod względem atmosfery, w jakiej przebiega współpraca ich domu rodzinnego i szkoły.

Szczególną niechęć wg badań własnych i literatury wykazują rodzice uczniów osiągających niskie wyniki w nauce, gdyż „rodzice nie mając informacji o postępach dzieci nie szukają możliwości udzielenia pomocy swoim dzieciom w pokonywaniu trudności napotkanych przez nie w nauce[iv]. Niewątpliwie taka postawa rodziców ujemnie wpływa na efekty edukacyjne i zachowanie ich dzieci.

Sytuacja rodzinna dziecka stanowi zespół czynników, które w poważnym stopniu decydują o poziomie wyników jego pracy szkolnej.

Trudności w realizacji podstawowych funkcji i wychowawczych i ekspresyjno-emocjonalnych wobec dzieci często wynikają z nieporadności życiowej rodziców. Ta łączy się często z niskim poziomem wykształcenia i przejawia się w nadopiekuńczości rodziców, ograniczaniu swobody dziecka, i rygoryzmie wobec niego. Nieporadność rodziców niejednokrotnie wiąże się z niemożnością sprostania kłopotom materialnym rodziny lub z alkoholizmem współmałżonka.

Złe warunki mieszkaniowe, duża liczba osób w mieszkaniu, mała ilość pomieszczeń mieszkalnych oraz brak miejsca do pracy w domu bardzo często wpływają negatywnie na osiągane wyniki w nauce dziecka.

Wpływ rodziców na dzieci ma rozległy zasięg i oddziałuje na rozwój funkcji poznawczych dziecka, a później na jego osiągnięcia szkolne na powstanie jego równowagi uczuciowej: poziom dojrza­łości społecznej, na stosunek do siebie i innych członków społe­czeństwa.

Z badań wynika, że negatywne bądź pozytywne czynniki zazębiają się wzajemnie, tworząc sprzyjającą atmosferę rozwoju lub atmosferę obciążającą ten rozwój.

Podstawową związku pomiędzy rodzicami i dziećmi jest miłość. Problem polega na tym, że rodzice często nie potrafią przekazać im swojej miłości w taki sposób, aby dzieci czuły się naprawdę kochane.”[v]

Mówiąc inaczej – przy najlepszych intencjach i dobrej woli często brakuje rodzicom umiejętności. Wszyscy rodzice i wychowawcy potrzebują w tej dziedzinie edukacji, ponieważ wychowanie to proces niesłychanie odpowiedzialny, złożony i trudny, jednak dziecko jest wartością nadrzędną i trzeba takie zabiegi podjąć, by stworzyć mu warunki do pełnego rozwoju.

Z całokształtu badań nasuwają się następujące wnioski:

- ciągłe zainteresowanie rodziców powinno towarzyszyć postępom szkolnym ich dziecka i stanowić bardzo ważny element w kształceniu jego stosunku do nauki, a w efekcie wpływać na wyniki nauczania;

- rodzina powinna dołożyć wszelkich starań, by stworzyć najkorzystniejsze warunki rozwoju dziecka i otoczyć je możliwie najlepsza opieką wychowawczą;

- współpraca rodziców ze szkoła wpływa na zmniejszenie błędów wychowawczych, a wnikliwa obserwacja dziecka przyczynia się do wczesnej likwidacji dysharmonii rozwojowych i zapobiegania kłopotom szkolnym na jakie może trafić dziecko;

- wczesne rozpoznanie trudności uczniów w nauce jest punktem wyjścia i warunkiem prawidłowej organizacji, i pracy z dzieckiem zarówno w szkole jak i w domu.

„Rodzina współczesna traktowana jako zmienna niezależna wpływa na osobowość, funkcjonowanie jednostek, a także kształtuje w znaczącym wymiarze ich losy. Wypełnia zarazem ważne funkcje w ramach społeczeństwa globalnego… oraz w dziedzinie socjalizacji jednostek i ich przygotowania do życia i działań w zmieniającym się szybko społeczeństwie.”[vi]

Jeśli funkcjonowanie rodzin i ich kondycja pogarsza się odbija się to ujemnie na funkcjonowaniu ich dzieci. W interesie więc dziecka oraz społeczeństwa leży prawidłowe funkcjonowanie rodzin oraz tworzenie warunków do prawidłowego ich rozwoju.

Myślę, iż w pracy tej udało mi się w pełni ukazać środowiska życia rodzinnego dziecka z osiąganymi wynikami szkolnymi i wynikające z tego związku zależności.

—–

[i] J.A. Pielak: Dom rodzinny, [w: Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze, nr 6/1998 r., s. 7]

[ii] B. Dymara, Dziecko w świecie rodziany, Kraków, 1998 r., s. 191-192.

[iii] Dysfunkcje i patologie w rodzinie, [w: Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze, nr 11/1996 r., s. 15]

[iv] H. Cudak, Szkice z badań nad rodziną, Warszawa 1995 r.

[v] J. Sakowska: Program pomocy rodzinie, [w: Problemy Opiekuńczo-Wycho­wawcze, nr 1/2000 r., s. 16]

[vi] T. Plich, J. Lepczyk, Pedagogika społeczna, Wdanie II, Warszawa, 1995 r., s. 151-152.

Opublikowano pisanie prac magisterskich, licencjackich | Otagowano | Dodaj komentarz

Warunki kulturalne – wykształcenie rodziców

Poziom kulturalny rodziny ma bardzo duże znaczenie dla rozwoju umysłowego i postępów szkolnych dziecka. Rodzina o wyższym poziomie kulturalnym lepiej przygotowuje dziecko do szkoły zarówno pod względem rozwoju jego sprawności umysłowej, jak i nawyków obcowania z dobrami kultury.[i]

Na poziom kultury rodziców ma wpływ ich wykształcenie.

Tabela: 9. Wykształcenie rodziców badanych uczniów.

Wykształcenie rodziców Matka Ojciec Razem
L % L % L %
Podstawowe 21 22,3 12 12,8 33 35,1
Zasadnicze 22 23,4 29 30,8 51 54,2
Średnie 5 5,3 4 4,3 9 9,6
Wyższe 1 1,1 1 1,1
N 49 52,1 45 47,9 94 100

Analizując widzimy, że w badanych rodzinach przeważa wykształcenie podstawowe – 35% i zasadnicze – 54,2%, wykształcenie średnie to 9,6%, wyższe 1,1% Widoczne są także różnice między poziomem wykształcenia matek i ojców. Więcej matek posiada wykształcenie podstawowe – 22,3%, ojcowie – 12,8%, a mniej w stosunku do ojców zasadnicze – 23,4%, ojcowie – 30,8%.

Analizując wykształcenie średnie widzimy niewielką przewagę wykształcenia matek – 5,3%, ojcowie – 4,3%. Wykształcenie wyższe posiada tylko jedna matka co stanowi 1,1%.

Ważnym czynnikiem determinującym życiowy rodziny jest wykształcenie i poziom kulturalny matki, która przeważnie zajmuje się dzieckiem więcej niż ojciec.[ii]

Przedstawię teraz związek wykształcenia rodziców z postępami ich dzieci.

Tabela: 10 Wykształcenie rodziców a postępy w nauce uczniów.

Wykształcenie rodziców a postępy w nauce uczniów Osiągane wyniki w nauce Razem
bdb i dobre dost i mierne L %
L % L %
Podstawowe 5 10 13 26 18 36
Zasadnicze 13 26 13 26 26 52
Średnie 5 10 5 10
Wyższe 1 2 1 2
N 24 48 26 52 50 100

Na podstawie tabeli możemy powiedzieć, że istnieją zależności między poziomem wykształcenia rodziców, a wynikami w nauce ich dzie­ci, jednakże nie jest to jedynym czynnikiem decydującym o postępach szkolnych. W przypadkach, gdzie występuje zaintereso­wanie dzieckiem i jest większy poziom kulturalny, pojawiają się także oceny bardzo dobre. Tam, gdzie atmosfera wychowawcza ma wiele do życzenia także i wyniki uczniów w nauce są gorsze – 26% ocen dost i miernych – w rodzinach z wykształceniem podstawowym rodziców. Mimo, że wykształcenie nie jest zasadniczym czynnikiem decydującym o postępach dzieci, to jednak wiąże się z szerszym zainteresowaniem intelektualnym, bogactwem języka, urządzeniem mieszkania, potrzebami kulturalnymi, często z czytelnictwem. świadomością społeczną. większym zrozumieniem funkcji rodziny i postępowania z dzieckiem.

Z poziomem wykształcenia, kultury i świadomością rodziców wiążą się także wymagania w stosunku do własnego dziecka. Ro­dzina, a tym samym rodzice mają ogromny wpływ na postawy i potrzeby dziecka, a także sposób ich zaspokajania. Dzięki stawianym dziecku wymaganiom rodzice również mają wpływ na rozwój zdolności i umiejętności oraz na poziom osiągnięć dziecka.

Agnieszka Sydor[iii] stwierdza, że najlepsze osiągnięcia szkolne mają ci uczniowie, których rodzice przejawiają w swych zacho­waniach wobec nich postawy akceptacji i uznania praw dziecka, obdarzają go zaufaniem i rozumna swobodą. Przyjmując dziecko takim, jakie jest wychodzą naprzeciw jego potrzebom, znają je i rozumieją. Dbają o prawidłowy rozwój intelektualny dziecka, stymulując go przez odpowiednie wzbogacanie środowiska życia dziecka. Brak nadmiernej koncentracji na dziecku, pozostawienie mu rozsądnej swobody i stymulowanie jego aktywności sprzyja dobremu rozwojowi intelektualnemu. Jeśli dziecko zostanie otoczone rozumną opieką wychowawczą będzie doświadczać życzliwości i miłości ze strony rodziców, będzie rozumieć i będzie rozumiane, to lepiej i pełniej wykorzysta posiadana możliwość działania na terenie domu i szkoły.

Tabela: 11. Wymagania rodziców w stosunku do własnego dziecka.

Wymagania rodziców w stosunku do własnego dziecka Osiągane wyniki w nauce Razem
bdb i dobre dost i mierne L %
L % L %
Niskie 16 32 16 32
Wygórowane 2 4 5 10 7 14
Dostosowane do możliwości dziecka 19 38 8 16 27 54
N 21 42 29 58 50 100

Na postawie danych z tabeli mogę powiedzieć, że zarówno zbyt niskie jak i wygórowane wymagania w stosunku do własnych dzieci w większości przypadków nie dają oczekiwanego rezultatu. Przy niskich wymaganiach 32% badanych osiągnęło tylko oceny dost i mierne, ocen bardzo dobrych i dobrych brak. Przy wygórowanych wymaganiach 10% uczniów osiągnęło oceny dost i mierne, jednakże są i oceny bardzo dobre i dobre – 4%. Przy zbyt wysokich aspiracjach rodziców często dochodziło do przecenienia możliwości swojego dziecka co powodowało konflikty, stres i poczucie winy u dziecka, które było uświadomione przez rodziców, że nie spełnia ich oczekiwań. Taka sytuacja miała miejsce szczególnie tam, gdzie matki osiągnęły wykształcenie podstawowe. Niezależnie od ambicji rodziców wymagania muszą być dostosowane do możliwości uczniów. Uczniowie czują się bezpiecznie, nie są zagrożeni tzw. „utratą miłości” i zainteresowania. Wiedzą, że ich starania zostaną docenione przez rodziców. Wiąże się to z kulturą pedagogiczną rodziców i ma odzwierciedlenie w uzyskiwanych ocenach: 38% uczniów uzyskało oceny bardzo dobre i dobre, a 16% dostateczne i mierne.

[i] M. Tyszkowa, Czynniki determinujące pracę szkolną dziecka, Warszawa 1964, s. 72.

[ii] Tamże, s. 74.

[iii] A. Sydor: Postawy rodzicielskie a osiągnięcia szkolne uczniów zdolnych, [w: Wychowanie na co dzień, nr 7-8/1997 r., s. 19-22]

Opublikowano prace licencjackie | Otagowano | Dodaj komentarz